Stadsgeschiedenis: De erebegraafplaats voor de oorlogsslachtoffers van 1939-1945

De "Foto van de maand" van het stadsarchief van Bocholt toont in november de erebegraafplaats voor de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Ter gelegenheid van Allerheiligen in 1954 onthulde het stadsbestuur op de gemeentelijke begraafplaats aan de Blücherstraße het nieuw aangelegde ereveld ter nagedachtenis aan de soldaten en burgers uit Bocholt die tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) zijn gesneuveld. Het waren er ongeveer 700 die hier in die periode door oorlogsgeweld het leven lieten. Tot dan toe rustten zij op vier verschillende begraafvelden binnen de begraafplaats en kregen nu een uniforme en waardige laatste rustplaats in het centrum van de begraafplaats.

In 1951 begon men met de plannen voor de aanleg van de nieuwe erebegraafplaats. Deskundigen van de Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge in de deelstaatvereniging Noordrijn-Westfalen gaven na twee jaar projectwerk hun goedkeuring aan de ontwerpen die waren opgesteld door de gemeentelijke dienst voor tuinen en begraafplaatsen. Deze ontwerpen voorzagen in de aanleg van een met gras begroeid terrein met een doorlopende middenas, die zou uitmonden in een vier meter hoog kruis, vervaardigd uit Ruhr-zandsteen. Vanaf de brede middenpad gaven afzonderlijk gelegde stenen platen toegang tot de respectievelijke graven. De grafkruisen werden vervaardigd uit hetzelfde steenmateriaal als het hoge kruis. Per vier graven werd een herdenkingskruis geplaatst, waarbij op de voor- en achterzijde, indien mogelijk, twee namen werden gegraveerd. De inscriptie was uniform: altijd met de voor- en achternaam en het geboorte- en overlijdensjaar van het oorlogsslachtoffer. Tussen de graven werd, in overeenstemming met het stille en bescheiden karakter van de begraafplaats, sneeuwheide (Erica carnea) aangeplant. In losse groepjes plantten de tuinmannen jonge berken; alleen voor de buitenste omranding gebruikten ze loofbomen. Achter het hoge kruis groeiden douglassparren.

De nieuwe erebegraafplaats werd verbonden met de bestaande begraafplaats, die zich bij het rondpunt op het kruispunt van de hoofdpaden bevond. Daar rustten de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog 1914-1918. Beide gedenkplaatsen werden nu met elkaar verbonden door een naar het noordoosten lopende, met berken beplante laan, waarlangs aan weerszijden van het pad oorlogsgraven waren aangelegd. De werkzaamheden voor de aanleg van het 9.600 m² grote begraafterrein begonnen in het voorjaar van 1954. Vast personeel en dienstplichtigen hielpen bij het opgraven van de stoffelijke resten en het overbrengen ervan naar het nieuwe begraafterrein. Op 1 november 1954 stroomden duizenden mensen naar de begraafplaats om hun familieleden en de slachtoffers van de bombardementen te herdenken op het nieuwe ereveld, waarvan de stad het onderhoud op zich nam en zo de slachtoffers een blijvende rustplaats verzekerde.

Foto: Stadsarchief Bocholt, beeldcollectie nr. 2975; Tekst: Wolfgang Tembrink